MAŁE ODKRYCIA, WIELKA PRZYRODA
Atlas grzybów. Poznaj leśnych sąsiadów.
60 gatunków, ich różne nazwy i podobni sąsiedzi. Poznaj grzyby rurkowe, blaszkowe i niezwykłe formy — od borowików po siedzunie.
„Niezalecane” oznacza gatunki o spornej ocenie spożywczej lub wymagające szczególnej ostrożności. Kategoria w atlasie nie potwierdza rozpoznania znalezionego okazu.
Znalezione gatunki: 60 / 60 w atlasie
JadalnyPleurotus ostreatus
Boczniak ostrygowaty
Boczniak ostrygowaty tworzy na drewnie skupienia kapeluszy ułożonych jeden nad drugim. To gatunek spotykany także w chłodniejszej części roku, gdy wiele innych grzybów już nie owocnikuje.
JadalnyBoletus pinophilus
Borowik sosnowy
Masywny owocnik o ciepłym, czerwonobrązowym kapeluszu należy do grupy prawdziwków. Nazwa dobrze podpowiada typowe otoczenie, jednak znalezienie grzyba pod sosną nie wystarcza do oznaczenia gatunku.
JadalnyBoletus edulis
Borowik szlachetny
Znany również jako prawdziwek. Jeden z najbardziej rozpoznawalnych mieszkańców polskich lasów, związany z różnymi gatunkami drzew.
JadalnyBoletus reticulatus
Borowik usiatkowany
Ten krewniak prawdziwka potrafi pojawić się już przed początkiem lata. Przy oglądaniu warto zestawić fakturę kapelusza, barwę porów i rysunek na trzonie, ponieważ sama siateczka jest cechą zmienną.
JadalnyCoprinus comatus
Czernidłak kołpakowaty
Czernidłak kołpakowaty często wyrasta w pobliżu ludzkich siedzib, nawet na młodych trawnikach. Jego wydłużony kapelusz szybko dojrzewa, ciemnieje od brzegu i rozpływa się w czarną ciecz.
JadalnyMacrolepiota procera
Czubajka kania
Duży grzyb blaszkowy o parasolowatym pokroju. Pomyłka z trującymi gatunkami może mieć ciężkie skutki; to nie jest dobry gatunek do nauki samodzielnego zbierania.
JadalnyTricholoma portentosum
Gąska niekształtna
Gąska niekształtna, często nazywana siwką, pojawia się pod koniec jesiennego sezonu. Jej szary kapelusz ma ciemne włókienka rozchodzące się od środka ku nieregularnemu brzegowi.
NiezalecanyTricholoma equestre
Gąska zielonka
Gąska zielonka jest późnojesiennym gatunkiem o żółtozielonych owocnikach. Choć tradycyjnie ją zbierano, w tym atlasie otrzymuje kategorię „Niezalecany” ze względu na opisywane zatrucia.
JadalnyRussula vesca
Gołąbek wyborny
Gołąbek wyborny ma zazwyczaj przygaszony różowobrązowy kapelusz i krótki, mocny trzon. Jego barwa może jednak płowieć, dlatego stare egzemplarze wyglądają inaczej niż młode.
JadalnyRussula cyanoxantha
Gołąbek zielonawofioletowy
Gołąbek zielonawofioletowy nie ma jednego stałego koloru kapelusza: zieleń miesza się u niego z fioletem lub odcieniami winnymi. Tworzy duże, zwarte owocniki, pojedynczo albo w niewielkich grupach.
JadalnyRussula virescens
Gołąbek zielonawy
Gołąbek zielonawy zwykle wyrasta pojedynczo na leśnej ziemi. Jego masywny owocnik zwraca uwagę zielonkawym kapeluszem, którego sucha powierzchnia często dzieli się na drobne poletka.
NiejadalnyTylopilus felleus
Goryczak żółciowy
Młody goryczak może do złudzenia przypominać prawdziwka, ponieważ jego pory są jeszcze białe. W miarę dojrzewania różowieją, a na trzonie dobrze widać ciemny rysunek o szerokich oczkach.
TrującyGalerina marginata
Hełmówka jadowita
Niewielka hełmówka jadowita rośnie na martwym drewnie i zmienia odcień kapelusza wraz z wilgotnością. Jest śmiertelnie trująca, dlatego podobieństwo do łuszczaka zmiennego wymaga szczególnej ostrożności.
JadalnyHydnum repandum
Kolczak obłączasty
Kolczak obłączasty pokazuje, że spód kapelusza nie zawsze tworzą blaszki lub rurki. U tego jasnego grzyba znajdują się tam drobne, kruche kolce, częściowo schodzące na trzon.
JadalnyLeccinellum pseudoscabrum
Koźlarek grabowy
Ten ciepłolubny grzyb można spotkać już na początku lata pod grabami. Jego kapelusz bywa mocno pomarszczony, a uszkodzony miąższ przechodzi od różowego zabarwienia do ciemnego.
JadalnyLeccinum scabrum
Koźlarz babka
Brązowy kapelusz na jasnym, szorstkim trzonie to znajomy widok pod brzozami. Nazwa „kozak” nie oznacza jednak zawsze babki, ponieważ podobnych gatunków koźlarzy jest więcej.
JadalnyLeccinum aurantiacum
Koźlarz czerwony
Ceglasty kapelusz wyróżnia tego koźlarza na tle liści osiki, z którą jest związany. Podczas porównywania czerwonych koźlarzy trzeba uwzględnić zarówno drzewa w otoczeniu, jak i barwę łuseczek młodego trzonu.
JadalnyLeccinum versipelle
Koźlarz pomarańczowożółty
Jasnopomarańczowy kapelusz i czarne punkty na trzonie tworzą u młodych owocników wyraźny kontrast. To jeden z koźlarzy, przy których obserwacja drzew w otoczeniu pomaga uporządkować podobieństwa między gatunkami.
JadalnyNeoboletus luridiformis
Krasnoborowik ceglastopory
Ciemny kapelusz i gwałtowne sinienie to charakterystyczne elementy wyglądu tego borowika. Najważniejszym szczegółem przy porównaniu z borowikiem ponurym jest powierzchnia trzonu: ziarenka zamiast siateczki.
TrującyPaxillus involutus
Krowiak podwinięty
Olszówka to dawna potoczna nazwa krowiaka podwiniętego, grzyba niebezpiecznie trującego mimo historii jego spożywania. Owocniki mają masywną sylwetkę i kapelusz z brzegiem długo zawiniętym do środka.
TrującyRubroboletus satanas
Krwistoborowik szatański
To rzadko spotykany, masywny borowik o zaskakująco jasnym kapeluszu. Potoczne określenie „szatan” bywa używane także wobec innych gatunków, dlatego w atlasie podajemy jednoznaczną nazwę naukową.
TrującyClitocybe rivulosa agg.
Lejkówka jadowita
Drobna, jasna lejkówka rosnąca w trawie może zostać pomylona z grzybami zbieranymi poza lasem. Nazwa Clitocybe rivulosa agg. oznacza tu szersze ujęcie grupy, w której grzyby.pl umieszcza także nazwę Clitocybe dealbata.
NiezalecanyHygrophoropsis aurantiaca
Lisówka pomarańczowa
Lisówka pomarańczowa jest delikatniejsza od kurki i ma pod kapeluszem rzeczywiste blaszki. Źródła różnie oceniają jej jadalność: atlas grzyby.pl wymienia dolegliwości po większych ilościach, a poradnik Lasów Państwowych zalicza ją do niejadalnych.
JadalnySuillus variegatus
Maślak pstry
Maślak pstry odbiega wyglądem od śluzowatych krewniaków dzięki filcowatej powierzchni kapelusza. Jego żółtawobrązowa barwa i płowooliwkowy spód dobrze współgrają z otaczającą go ściółką.
JadalnySuillus bovinus
Maślak sitarz
Sitarze potrafią tworzyć duże grupy, a sąsiednie owocniki bywają ze sobą zrośnięte. Zwracają uwagę dużymi, nieregularnymi otworami na spodzie kapelusza i sprężystym miąższem.
JadalnySuillus granulatus
Maślak ziarnisty
Ten maślak często pojawia się grupami w otwartych miejscach w sąsiedztwie sosen. Mokry kapelusz zatrzymuje drobiny podłoża, a po wyschnięciu jego powierzchnia wyraźnie błyszczy.
JadalnySuillus luteus
Maślak zwyczajny
Gatunek związany z sosnami. Jego kapelusz szczególnie po deszczu ma charakterystyczną lepką powierzchnię.
JadalnySuillus grevillei
Maślak żółty
Obecność modrzewia jest szczególnie ważną wskazówką przy obserwacji tego maślaka. Owocniki mają żółtą tonację, lecz kapelusz może zawierać sporo pomarańczowej czerwieni lub brązu.
TrującyHypholoma fasciculare
Maślanka wiązkowa
Maślanka wiązkowa tworzy gęste kępki żółtych owocników na rozkładającym się drewnie. Jest trująca, a wspólne miejsce wyrastania nie pozwala utożsamiać jej z opieńkami.
JadalnyLactarius salmonicolor
Mleczaj jodłowy
Mleczaj jodłowy to masywny przedstawiciel grupy rydzów, znany również jako mleczaj późnojesienny. W jego opisie istotne jest sąsiedztwo jodeł oraz jasna, pomarańczowożółta barwa kapelusza.
JadalnyLactarius deliciosus
Mleczaj rydz
Mleczaj rydz tworzy owocniki w sąsiedztwie sosen, również w trawie na obrzeżach borów. Pomarańczowy kapelusz z ciemniejszymi kręgami z czasem zapada się pośrodku.
JadalnyLactarius deterrimus
Mleczaj świerkowy
Mleczaj świerkowy należy do grupy grzybów potocznie nazywanych rydzami. W świerkowych młodnikach może wyrastać licznie, a jego pomarańczowe owocniki często pokrywają zielonkawe przebarwienia.
NiezalecanySuillellus luridus
Modroborowik ponury
Oliwkowobrązowy kapelusz i czerwony rysunek trzonu wyróżniają go wśród barwnych borowików. Ponieważ źródła różnie oceniają jego przydatność kulinarną, w tym atlasie oznaczamy go jako niezalecany do zbioru spożywczego.
TrującyAmanita muscaria
Muchomor czerwony
Symbol lasu z czerwonym kapeluszem. Jest grzybem trującym: obserwuj i fotografuj, pozostawiając go w jego naturalnym środowisku.
TrującyAmanita virosa
Muchomor jadowity
Ten biały muchomor rozwija smukły trzon i kapelusz, który długo zachowuje dzwonkowaty kształt. Jest śmiertelnie trujący, a jego podobieństwo do młodych pieczarek stanowi szczególne zagrożenie.
TrującyAmanita pantherina
Muchomor plamisty
Brązowy kapelusz z jasnymi łatkami jest charakterystycznym widokiem u muchomora plamistego. To silnie trujący gatunek, który może przypominać inne brązowe muchomory.
TrującyAmanita verna
Muchomor wiosenny
Muchomor wiosenny należy do śmiertelnie trujących białych muchomorów. Atlas grzyby.pl kwestionuje jego występowanie w Polsce i wskazuje, że krajowe doniesienia mogą dotyczyć muchomora jadowitego lub białej formy muchomora zielonawego.
TrującyAmanita phalloides
Muchomor zielonawy
Muchomor zielonawy jest śmiertelnie trującym gatunkiem, którego kapelusz może mieć także niemal białą barwę. Przy poznawaniu jego budowy trzeba oglądać cały owocnik, ponieważ osłony u podstawy trzonu mogą pozostać ukryte w ziemi.
JadalnyArmillaria ostoyae
Opieńka ciemna
Opieńka ciemna często tworzy wiązki wokół pniaków i u podstawy drzew. Jest pasożytem drzew oraz uczestniczy w rozkładzie drewna, a jej występowanie nie ogranicza się do jednego gospodarza.
JadalnyArmillaria mellea
Opieńka miodowa
Opieńka miodowa właściwa jest jednym z kilku odrębnych gatunków dawniej obejmowanych wspólną nazwą opieniek. Wytwarza duże wiązki owocników i rozwija się zarówno na martwym drewnie, jak i żywych drzewach.
JadalnyGyroporus castaneus
Piaskowiec kasztanowaty
Drobny piaskowiec ma ciepłą, kasztanową barwę i kruchy trzon, który szybko staje się pusty w środku. Jest spotykany rzadziej niż popularne borowiki, dlatego warto zachować obserwację także w postaci notatki lub zdjęcia.
JadalnyAgaricus arvensis
Pieczarka biaława
Pieczarka biaława tworzy duże, jasne owocniki, najczęściej poza zwartym lasem. Powierzchnia kapelusza może stopniowo żółknąć, co samo w sobie nie przesądza o jadalności pieczarki.
TrującyAgaricus xanthodermus
Pieczarka karbolowa
Pieczarka karbolowa przypomina jasne pieczarki jadalne, ale sama jest gatunkiem trującym. Jej nazwa nawiązuje do nieprzyjemnego zapachu fenolu, znanego także jako karbol.
JadalnyAgaricus silvaticus
Pieczarka leśna
Pieczarka leśna rośnie na ziemi wśród drzew, zwykle pojedynczo lub w niewielkich grupach. W odróżnieniu od wielu jasnych pieczarek ma kapelusz z licznymi brązowymi łuskami, a uszkodzone tkanki czerwienieją.
JadalnyAgaricus campestris
Pieczarka polna
Pieczarka polna wyrasta przede wszystkim na otwartych terenach trawiastych, często w grupach. Biały kapelusz i krótki trzon przypominają pieczarki uprawne, ale takie podobieństwo nie rozstrzyga gatunku.
JadalnyCantharellus cibarius
Pieprznik jadalny
Kurka to potoczna nazwa pieprznika jadalnego. Wyróżnia się żółtą barwą, ale sam kolor nie wystarcza do rozpoznania gatunku.
TrującyGyromitra esculenta
Piestrzenica kasztanowata
Piestrzenica kasztanowata tworzy ciemną, mocno pofałdowaną główkę na krótkim trzonie. Jest niebezpiecznie trująca i nie należy traktować jej jako zamiennika smardzów.
JadalnyCortinarius caperatus
Płachetka zwyczajna
Płachetka zwyczajna jest znana pod wieloma regionalnymi nazwami, m.in. turek i niemka. W odpowiednich siedliskach tworzy liczne grupy słomkowo zabarwionych owocników.
JadalnyImleria badia
Podgrzybek brunatny
Popularny grzyb o kasztanowym kapeluszu. Starsze atlasy mogą podawać nazwę łacińską Xerocomus badius.
JadalnyXerocomus ferrugineus
Podgrzybek grubosiatkowany
W starszych atlasach ten podgrzybek występuje również pod nazwą żeberkowany. Zmienność koloru kapelusza i podobieństwo do zajączka sprawiają, że oznaczenie pojedynczego zdjęcia może pozostać niepewne.
JadalnyXerocomus subtomentosus
Podgrzybek zajączek
Nazwa „zajączek” obejmuje w potocznych rozmowach kilka podobnych podgrzybków. Właściwy podgrzybek zajączek ma zwykle oliwkowy, matowy kapelusz oraz smukły trzon z podłużnymi włókienkami.
JadalnyLycoperdon perlatum
Purchawka chropowata
Purchawka chropowata ma gruszkowaty owocnik z drobnymi kolcami na powierzchni. Dojrzałe okazy uwalniają zarodniki przez otwór na szczycie, a po odpadających kolcach pozostaje siateczkowaty ślad.
JadalnySparassis crispa
Siedzuń sosnowy
Siedzuń sosnowy przypomina jasną, gęsto pofałdowaną rozetę wyrastającą przy drzewie. Jego owocnik powstaje z licznych płaskich odgałęzień, a nie z jednego kapelusza.
JadalnyMorchella esculenta
Smardz jadalny
Smardz jadalny wyrasta wiosną i ma główkę pokrytą licznymi zagłębieniami. Owocniki bywają bardzo różnej wielkości, a ich kolor przechodzi od szaroochrowego do miodowożółtego.
JadalnyXerocomellus chrysenteron
Suchogrzybek złotopory
To pospolity przedstawiciel drobnych podgrzybków, często z mozaiką pęknięć na kapeluszu. Czerwony odcień odsłoniętego miąższu jest przydatnym szczegółem, ale podobnych gatunków jest kilka.
TrującyScleroderma citrinum
Tęgoskór cytrynowy
Tęgoskór cytrynowy, nazywany także pospolitym, jest kulistym grzybem o żółtawobrązowej powierzchni. Jest trujący i nie nadaje się do używania jako zamiennik trufli lub przyprawa.
JadalnyMarasmius oreades
Twardzioszek przydrożny
Twardzioszek przydrożny tworzy w murawie łuki, szeregi i tak zwane czarcie kręgi. Jego drobne kapelusze ciemnieją pod wpływem wilgoci i jaśnieją podczas wysychania.
JadalnyAuricularia auricula-judae
Uszak bzowy
Uszak bzowy ma cienkie, pofałdowane owocniki przypominające małżowinę ucha. Można obserwować go również poza klasycznym jesiennym sezonem, zwłaszcza podczas wilgotnej pogody.
TrującyInosperma erubescens
Włókniak ceglasty
Włókniak ceglasty, znany też jako strzępiak ceglasty, pojawia się już podczas wiosennych wypraw. Młode, jasne owocniki tego silnie trującego gatunku mogą rosnąć w tych samych miejscach co gęśnica wiosenna.
TrującyCortinarius orellanus
Zasłonak rudy
Zasłonak rudy ma ciepłe, cynamonowobrązowe zabarwienie i niepozorną leśną sylwetkę. To śmiertelnie trujący grzyb zawierający toksyny uszkadzające nerki.
60 opracowanych gatunków · własne opisy na podstawie atlasu grzyby.pl i źródeł wskazanych przy gatunkach. Fotografie na licencjach podanych przy zdjęciach. Materiał edukacyjny wymaga recenzji grzyboznawcy przed publiczną premierą.
DOBRZE WIEDZIEĆ
Masz pytania?
Zajrzyj tutaj.
Kilka odpowiedzi przed następną
wyprawą do lasu.
Czy zdjęcie wystarczy do rozpoznania grzyba?
Samo zdjęcie nie daje wystarczającej podstawy do oceny przydatności okazu do spożycia. Nie jedz grzybów budzących wątpliwości. Skorzystaj z oceny grzyboznawcy lub klasyfikatora.
Jak szukać gatunku w atlasie?
Wpisz polską lub łacińską nazwę, wybierz literę albo filtr jadalności. Karta gatunku opisuje cechy i siedlisko. To materiał edukacyjny, a nie ocena zebranych okazów.
Gdzie mogę sprawdzić zebrane grzyby?
Skontaktuj się z lokalną stacją sanitarno-epidemiologiczną i sprawdź dostępność grzyboznawcy lub klasyfikatora. Do oceny przynieś świeże, całe owocniki.
Czy prawdziwek i borowik szlachetny to ten sam grzyb?
Tak. Prawdziwek to popularna nazwa borowika szlachetnego (Boletus edulis). W atlasie znajdziesz go pod nazwą borowik szlachetny.